Chuột rút khi đang chơi thể thao: xử lý tại sân trong 2 phút và cách bớt bị lại
Séc ba, tỉ số đang căng, bật lên đập một quả, tiếp đất xong bắp chân rút cứng như đá. Đau tới mức đứng không nổi, ngồi cũng không xong.
Tôi là Thế Anh, dân thể thao, sáng lập Bumbee Việt Nam. Chuột rút không nguy hiểm như lật cổ chân, nhưng xử lý sai thì từ một cơn rút thành căng cơ, nghỉ cả tuần. Bài này trả lời ba câu: làm gì ngay lúc đó, vì sao bị, và làm sao bớt bị lại.
Xử lý tại sân: 4 bước
- Dừng lại ngay. Đừng cố chạy thêm bước nào trên cái cơ đang rút.
- Kéo giãn nhẹ và giữ. Rút bắp chân: ngồi xuống, duỗi thẳng gối, kéo mũi bàn chân về phía mình, giữ tới khi cơ mềm ra. Rút đùi sau: nằm ngửa, nhờ bạn nâng thẳng chân lên. Kéo từ từ, không giật.
- Xoa nhẹ vùng cơ vừa rút khi nó đã bớt cứng.
- Uống nước từng ngụm, có nước bù điện giải thì càng tốt.
Cơ mềm hẳn, đi lại không còn thấy "chực rút" thì mới tính chuyện đánh tiếp, và đánh nhẹ lại. Bị lần hai trong cùng buổi thì nghỉ hẳn hôm đó. Cơ đã báo hai lần là cơ đã hết sức.
Vì sao hay bị cuối buổi?
Nguyên nhân chính xác của chuột rút khi vận động đến giờ vẫn chưa được giải thích trọn vẹn. Nhưng có mấy thứ thường đi kèm, và bạn sẽ thấy chúng đều dồn về cuối buổi:
- Cơ mỏi. Đánh quá sức quen của mình, hoặc lâu không chơi mà vào đánh ba bốn séc liền.
- Mất nhiều mồ hôi mà không uống bù, nhất là sân nóng, bí.
- Không khởi động, cơ vào trận khi còn "nguội".
- Thiếu ngủ, mệt sẵn từ trước khi ra sân.
"Chuột rút là thiếu chất gì?"
Đây là câu được hỏi nhiều nhất. Nhiều người nghe chuột rút là nghĩ ngay tới thiếu canxi, magie, kali rồi tự mua về uống.
Nói thẳng: với người ăn uống bình thường, chuột rút khi chơi thể thao phần nhiều do cơ mỏi và mất nước, mất muối qua mồ hôi, không hẳn vì thiếu một chất cụ thể. Tự uống bổ sung liều cao không phải cách. Nếu bạn chuột rút thường xuyên, kể cả lúc nghỉ hay ban đêm, hãy đi khám để bác sĩ kiểm tra thay vì đoán.
5 việc giúp bớt bị lại
- Tăng sức từ từ. Lâu không chơi thì buổi đầu đánh ít séc, tuần sau tăng dần.
- Khởi động đủ. Tôi có viết sẵn quy trình 10 phút.
- Uống nước trước và trong buổi, không đợi khát. Buổi dài trên một tiếng, ra nhiều mồ hôi thì thêm nước bù điện giải.
- Giãn bắp chân, đùi sau sau mỗi buổi.
- Ngủ đủ hôm trước. Nghe đơn giản nhưng cơ thể mệt sẵn là cơ dễ rút.
Khi nào không còn là chuột rút thường?
- Sau cơn rút, cơ vẫn đau nhói một điểm, sưng hoặc bầm: có thể đã căng hoặc rách cơ.
- Chuột rút kèm chóng mặt, buồn nôn, người nóng bừng, lơ mơ: nghĩ tới say nóng, cần ngừng chơi, vào chỗ mát và gọi người giúp.
- Chuột rút rất thường xuyên, hoặc xuất hiện cả khi không vận động.
Gặp các trường hợp này, đi khám.
Tóm lại
Chuột rút: dừng, kéo giãn nhẹ và giữ, uống nước, bị hai lần thì nghỉ. Muốn bớt bị: tăng sức từ từ, khởi động, uống đủ nước, ngủ đủ. Đừng vội kết luận "thiếu chất" rồi tự uống bổ sung.
📘 Quà miễn phí: ebook "Đừng Để Đau Mới Học" — cẩm nang 16 trang về 7 sai lầm khiến người mới chơi cầu lông dính chấn thương, và cách tránh từng cái.
Lưu ý: bài viết là kinh nghiệm tập luyện phổ thông, không thay thế tư vấn y khoa. Chuột rút thường xuyên hoặc kèm dấu hiệu bất thường — hãy gặp bác sĩ.